Tìm hiểu về tỳ vị suy yếu

Tỳ vị suy yếu là tình trạng chức năng tiêu hóa và chuyển hóa của cơ thể suy giảm, biểu hiện qua nhiều triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, đầy hơi, khó tiêu, đi ngoài lỏng, lưỡi nhạt, môi khô, da xanh xao, dễ cáu gắt, mất tập trung, và ảnh hưởng đến nhiều bộ phận khác (mắt, tai, chân tay lạnh) do gốc rễ khí huyết bị suy tổn. Nguyên nhân thường do ăn uống không điều độ (đồ sống, lạnh, cay), căng thẳng kéo dài, lạm dụng thuốc, và sinh hoạt không khoa học, cần điều chỉnh chế độ ăn (ưu tiên đồ ấm, chín, mềm), giữ ấm cơ thể, sinh hoạt điều độ và dùng các vị thuốc bổ tỳ theo hướng dẫn của thầy thuốc.

Dấu hiệu nhận biết tỳ vị suy yếu

Tiêu hóa: Chán ăn, đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn, lợm giọng, ợ hơi, đại tiện lỏng, phân nát.
Toàn thân: Mệt mỏi, uể oải, thiếu sức lực, chân tay lạnh, cơ thể nặng nề.
Mặt & Môi: Môi nhợt nhạt, khô nứt nẻ, dễ bong da; chảy nước miếng khi ngủ; hôi miệng, sưng nướu.
Mũi: Khứu giác kém nhạy, khô mũi, chảy máu cam, đỏ mũi, đau đầu mũi.
Mắt: Mắt mờ, mỏi mắt, hay đỏ mắt (do thiếu máu, gan bị ảnh hưởng).
Tai: Ù tai, điếc tai (do thận khí không đủ).
Tinh thần: Trí nhớ giảm, mất tập trung, dễ cáu kỉnh, lo âu, buồn phiền (tỳ chủ ý chí).

Nguyên nhân

Chế độ ăn uống: Ăn nhiều đồ sống, lạnh, cay, nhiều dầu mỡ; bỏ bữa, ăn khuya; uống nước đá.
Thói quen sinh hoạt: Vừa ăn vừa làm việc, ăn trong tâm trạng lo lắng, căng thẳng kéo dài (lo nghĩ quá độ).
Yếu tố khác: Lạm dụng thuốc Tây, mắc bệnh kinh niên, thể lực suy yếu.

Cách chăm sóc và hỗ trợ Tỳ Vị

Ăn uống:
- Ăn chín, uống ấm, đồ mềm, dễ tiêu (cháo, canh củ, cơm mềm).
- Tránh đồ sống, lạnh, nhiều dầu mỡ, đồ uống có đá.
- Bổ sung trần bì (vỏ quýt) vào món ăn.
Giữ ấm: Giữ ấm vùng bụng, tránh lạnh ẩm, không tắm nước lạnh.
Sinh hoạt: Ngủ sớm, tránh lao lực quá sức, giữ tinh thần thoải mái, tránh lo âu.
Thảo dược: Dùng Bạch truật, Hoài sơn, Ý dĩ, Cam thảo (theo chỉ định của thầy thuốc).

Lưu ý

Tỳ vị suy yếu là gốc rễ của nhiều bệnh tật, cần chăm sóc sớm để tránh ảnh hưởng sức khỏe lâu dài.
Khi có triệu chứng, nên đi khám bác sĩ Đông y để được chẩn đoán và kê đơn chính xác, tránh tự ý dùng thuốc.